Choroby związane z rasą

Choroby przenoszone z genami

Predyspozycje do określonych chorób w poszczególnych rasach psów mają związek z genami. Psy mają około 25-30 tysięcy genów. Rozmnażanie rasowych zwierząt, w tym psów, nie odbywa się w sposób naturalny ani losowy, dlatego wszystkie psy należące do danej rasy są w pewnym stopniu ze sobą spokrewnione, wywodzą się bowiem od tych samych psów – założycieli rasy.

Hodowcy rutynowo oceniają zwierzęta hodowlane na podstawie budowy i/albo cech użytkowych, wnikając w najdrobniejsze szczegóły. Zalety przeciwstawia się wadom a następnie porównuje z zaletami i wadami potencjalnych partnerów. Jeżeli całościowa analiza wypada pomyślnie, hodowca przystępuje do działania. Pewne defekty czy wady budowy są na tyle poważne i oczywiste by całkowicie wyeliminować danego osobnika z hodowli.

Nosicielstwo chorób uwarunkowane genetycznie

Krzyżując psy, zwłaszcza w rasach, które mają niezbyt licznych przedstawicieli często dochodzi do kumulowania genów przenoszących różne obciążenia, w tym choroby. Stąd skłonność poszczególnych ras do określonych chorób przenoszonych dziedzicznie. Trzeba zauważyć, że owe choroby niekoniecznie muszą wystąpić u konkretnego osobnika mimo obciążeń po przodkach. Określona choroba nie musi się „aktywować” przez całe życie psa, choć ten będzie nosicielem złych genów. Niemniej jednak pies może przenieść, a wręcz roznieść chorobę na następne pokolenia, a przy kolejnych niefortunnych skojarzeniach w rozrodzie, choroby mogą wystąpić dość licznie nawet u wnuków czy u prawnuków.

Choroby w kojarzeniu krewniaczym

Niepożądane geny ulegają niezamierzonej koncentracji również za sprawą praktykowanej hodowli w pokrewieństwie (tzw. inbred), mającej na celu zwiększenie prawdopodobieństwa wystąpienia pożądanych cech (głównie wyglądu - budowy, umaszczenia itp.) Przyjęło się, że kojarzenie krewniacze to kojarzenie zwierząt mających wspólnego przodka lub przodków występujących w rodowodach do piątego pokolenia wstecz. Z hodowlanego punktu widzenia największą zaletą stosowania inbredu jest możliwość skumulowania szczególnie cennych genów jakiegoś wartościowego przodka, które szybko uległyby rozproszeniu przy kojarzeniach nie krewniaczych. Zaawansowanej hodowli krewniaczej towarzyszą pewne negatywne efekty jak zmniejszony wigor i ogólna żywotność zwierząt pochodzących z inbredu. Zjawisko to, nazwane depresją inbredową, objawia się m.in..:

  • większą śmiertelnością szczeniąt
  • wolniejszym tempem wzrostu, zmniejszeniem rozmiarów i masy ciała, wydelikaceniem
  • większą podatnością na niekorzystne warunki środowiskowe i choroby
  • problemami behawioralnymi (lękliwość, nadpobudliwość itp.)

Mimo negatywnych skutków, kojarzenia krewniacze jako zabieg hodowlany, są czasem bardzo korzystne dla rasy, jednak potrzeba dużych umiejętności hodowcy prowadzącego selekcję. Należy stanowczo odróżnić przemyślany celowy inbred, od krycia spokrewnionych zwierząt z oszczędności lub wygodnictwa.

Profilaktyka chorób w rasie akita japońska

Niektóre choroby można wykryć za pomocą testów genetycznych, ale wiele jest takich, których dziedziczenie jest nie końca poznane, co nie pozwala zrobić jednoznacznych testów ujawniających wadliwe geny.  Stąd w pracy hodowlanej niezwykle ważna jest znajomość rodowodów przede wszystkim pod kątem występowania chorób związanych z daną rasie – a więc osobników, u których wystąpiła choroba oraz potencjalnych nosicieli.

Jeśli jednak sposób dziedziczenia danej choroby jest nieznany lub poligeniczny, identyfikacja nosicieli może być trudna. Osobniki chore lub takie, które dały potomstwo dotknięte dysplazją, sebadenitis czy poważnymi alergiami, powinny być wycofane z hodowli ze względu na poważny charakter tych schorzeń. Pies zdrowy, ale obciążony ryzykiem nie powinien być rozmnażany na dużą skalę i tylko pod warunkiem dobrania odpowiedniego partnera.  

Praca hodowlana powinna wiązać się przede wszystkim z odpowiedzialnością za zdrowie i dobrostan zarówno posiadanych w hodowli psów, jak i następnych pokoleń, a tym samym za zdrowie całej rasy. Dlatego BARDZO WAŻNE jest przemyślane kojarzenie zdrowych osobników dorosłych z minimalizacją ryzyka przenoszenia chorób dziedzicznych.

Jeżeli hodowcy podejdą do chorób genetycznych obiektywnie i będą uczciwi wobec siebie samych i innych hodowców w temacie ryzyka chorób i wad genetycznych w danym skojarzeniu, mogą uzyskać zdrowe potomstwo, a w konsekwencji ograniczyć lub nawet zahamować rozprzestrzenianie się poważnych chorób zagrażających rasie.

Kontakt do nas

Jeśli potrzebujesz skontaktować się z nami, możesz wysłać nam wiadomość za pośrednictwem naszego Facebook'a
Posiadamy również maila: [email protected]

Za naszym pośrednictwem możesz się również skontaktować z właścicielami psów, którzy zamieścili na tej stronie historie swoich psów chorych na SA i VKH. Jeśli chcesz się podzielić swoimi doświadczeniami również prosimy o napisanie do nas wiadomości.